Certyfikacja wykonawców zamówień publicznych: co zmienia od lipca 2026

System certyfikacji wykonawców w zamówieniach publicznych to jedna z najważniejszych zmian w polskim prawie zamówień publicznych w ostatnich latach, która wchodzi w życie 12 lipca 2026 r. Nowe rozwiązanie ma na celu uproszczenie procedur dla firm ubiegających się o kontrakty publiczne i ułatwienie zamawiającym weryfikacji ich wiarygodności.

Czym jest certyfikacja wykonawcy i jak działa?

Certyfikacja wykonawcy to wcześniejsze, niezależne potwierdzenie określonych informacji o firmie. W praktyce oznacza to, że wykonawca uzyskuje dokument wydany przez uprawniony podmiot certyfikujący, który potwierdza:

• brak podstaw do wykluczenia z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego,
• posiadanie zdolności do wykonania zamówienia,
• inne istotne aspekty sytuacji prawnej i finansowej firmy.

Kluczową zaletą systemu jest możliwość wielokrotnego wykorzystania jednego certyfikatu. Zamiast przygotowywać pełny zestaw dokumentów potwierdzających zdolności i sytuację firmy do każdego postępowania, wykonawca może posługiwać się raz wydanym certyfikatem w kolejnych przetargach. To znacznie zmniejsza obowiązki biurokratyczne i oszczędza czas oraz koszty związane z przygotowaniem oferty.

Korzyści dla wykonawców i zamawiających

Dla firm ubiegających się o kontrakty publiczne

Nowy system przynosi wykonawcom kilka istotnych korzyści. Po pierwsze, zmniejsza się liczba dokumentów, które trzeba przygotować do każdego postępowania. Po drugie, certyfikat wydany przez uprawniony podmiot to gwarancja dla zamawiającego, że informacje zawarte w dokumencie zostały wcześniej zweryfikowane przez niezależny podmiot. To zwiększa wiarygodność oferty i może poprawiać szanse na uzyskanie zamówienia.

Wykonawcy, którzy zdecydują się na uzyskanie certyfikatu, będą mogli również szybciej odpowiadać na zaproszenia do udziału w postępowaniach, ponieważ nie będą musieli każdorazowo gromadzić i przygotowywać dokumentacji.

Dla zamawiających i administracji publicznej

Zamawiający będą mieć dostęp do bardziej uporządkowanego i przejrzystego sposobu weryfikacji wykonawców. Certyfikat wydany przez uprawniony podmiot ułatwi ocenę sytuacji firmy i zapewni jednolitość procesu oceny. Ministerstwo Rozwój i Technologii wskazuje, że powinno to zwiększyć:

• przejrzystość procesu oceny,
• jednolitość kryteriów weryfikacji,
• przewidywalność wyników oceny.

Takie rozwiązanie zmniejsza ryzyko arbitralnych decyzji i czyni system bardziej sprawiedliwym dla wszystkich uczestników rynku zamówień publicznych.

Dobrowolność systemu i stopniowe wdrażanie

Ustawodawca podjął ważną decyzję: korzystanie z certyfikacji będzie całkowicie dobrowolne. Żadna firma nie będzie zmuszona do uzyskania certyfikatu, a jego posiadanie nie będzie warunkiem udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. To oznacza, że wykonawcy mogą nadal ubiegać się o kontrakty publiczne tradycyjnym sposobem, przedkładając pełną dokumentację.

Jednocześnie system będzie wdrażany stopniowo w czasie. Takie podejście pozwoli na:

• odpowiednie przygotowanie wykonawców do nowych wymogów,
• przeszkolenie zamawiających w obsłudze systemu,
• przygotowanie podmiotów certyfikujących do wydawania certyfikatów,
• dostosowanie systemów informatycznych do nowych procedur.

Ministerstwo Rozwoju i Technologii wydłużyło również okres przejściowy dla rozporządzenia dotyczącego poziomów zdolności wykonawców w budownictwie – wejdzie ono w życie dopiero 1 stycznia 2027 r. zamiast planowanego wcześniej terminu. To dodatkowy czas na przygotowanie się jednostkom samorządu terytorialnego, które są głównymi zamawiającymi w tym segmencie rynku.

Przepisy dotyczące robót budowlanych – osobny harmonogram

Przepisy o poziomach zdolności wykonawców w obszarze robót budowlanych mają szczególne znaczenie ze względu na skalę tego segmentu rynku zamówień publicznych. Obejmują one kwestie związane z:

• kwalifikacjami zawodowymi niezbędnymi do realizacji zamówienia,
• doświadczeniem praktycznym wymaganym w branży,
• zasobami technicznymi i kadrowymi firmy.

Wdrożenie tych przepisów wymaga szczególnego przygotowania, dlatego został wydłużony okres vacatio legis (okres przejściowy). Ministerstwo Rozwoju i Technologii oraz Urząd Zamówień Publicznych planują wykorzystać ten dodatkowy czas na:

• działania informacyjne skierowane do uczestników rynku,
• szkolenia dla kadr zamawiających w jednostkach samorządu terytorialnego,
• szkolenia dla wykonawców z branży budowlanej,
• przygotowanie systemów i procedur do obsługi nowych wymogów.

Co to oznacza dla Ciebie – praktyczne konsekwencje

Jeśli prowadzisz firmę ubiegającą się o zamówienia publiczne, nowe przepisy otwierają przed Tobą nową możliwość. Certyfikat może znacznie uprościć Twój proces przygotowania ofert i zwiększyć Twoją konkurencyjność. Warto już teraz:

• zapoznać się z wymogami certyfikacji i przygotować dokumentację,
• śledzić komunikaty Ministerstwa Rozwoju i Technologii dotyczące podmiotów uprawnionych do wydawania certyfikatów,
• rozważyć, czy uzyskanie certyfikatu będzie opłacalne dla Twojej firmy i profilu działalności,
• zaplanować czas i budżet na przygotowanie się do zmian.

Jeśli jesteś pracownikiem jednostki samorządu terytorialnego odpowiedzialnym za zamówienia publiczne, powinieneś:

• zapoznać się z nowymi procedurami oceny wykonawców,
• uczestniczyć w szkoleniach organizowanych przez Ministerstwo i Urząd Zamówień Publicznych,
• przygotować wewnętrzne procedury do obsługi certyfikatów,
• przygotować zespół do zmian w procesie weryfikacji wykonawców.

Jeśli jesteś pracownikiem branży budowlanej, zwróć szczególną uwagę na przepisy wchodzące w życie 1 stycznia 2027 r., które będą regulować poziomy zdolności wykonawców w Twojej branży.

Harmonogram zmian i przygotowania

Element	Data wejścia w życie	Opis
Przepisy o certyfikacji wykonawców	12 lipca 2026 r.	Wdrażanie systemu certyfikacji, dobrowolne korzystanie
Rozporządzenie o poziomach zdolności (roboty budowlane)	1 stycznia 2027 r.	Wejście w życie wymogów dotyczących kwalifikacji i doświadczenia w budownictwie
Działania szkoleniowe	Do 1 stycznia 2027 r.	Program wsparcia MRiT i UZP dla zamawiających i wykonawców

Decyzja o wydłużeniu okresu przejściowego jest efektem postulatów zgłaszanych przez uczestników rynku zamówień publicznych, w tym przedstawicieli samorządów terytorialnych. Rekomendację taką przedstawił również Zespół do spraw certyfikacji wykonawców w zamówieniach publicznych oraz polityki zakupowej państwa.

Nowy system certyfikacji to krok w kierunku modernizacji polskiego rynku zamówień publicznych. Zmienia on sposób, w jaki firmy dokumentują swoją wiarygodność i zdolności, oraz jak zamawiający weryfikują potencjalnych kontrahentów. Dla przedsiębiorców to szansa na uproszczenie procedur i zwiększenie konkurencyjności, a dla administracji publicznej – możliwość bardziej przejrzystego i sprawiedliwego wyboru wykonawców.