Szkolenia zawodowe dla dorosłych: model z Wietnamu wart naśladowania

Szkolenia zawodowe dla dorosłych to jeden z najskuteczniejszych sposobów na podniesienie kwalifikacji i dochodów w społecznościach, które historycznie miały ograniczony dostęp do edukacji. Gmina Bang Mac w Wietnamie pokazuje, jak systematyczne, praktyczne kursy mogą zmienić perspektywy zawodowe setek mieszkańców.

Skala i zasięg programu szkoleniowego

Od początku 2026 roku Ludowy Komitet Gminy Bang Mac wdrożył program obejmujący cztery odrębne kursy szkoleniowe, w których wzięło udział 114 osób. To liczba, która na pierwszy rzut oka może wydawać się niewielka, ale w kontekście gminy wiejskiej stanowi znaczący odsetek populacji aktywnej zawodowo. Program kierowany jest do trzech głównych grup: robotników rolnych, rolników oraz urzędników niewyspecjalizowanych — czyli osób, które stanowią trzon lokalnej gospodarki.

Taki rozkład odbiorców pokazuje pragmatyczne podejście do planowania edukacji. Zamiast oferować ogólnikowe kursy dla wszystkich, organizatorzy skoncentrowali się na zawodach i stanowiskach faktycznie istniejących w terenie.

Kształcenie praktyczne w rolnictwie: hodowla i uprawa

Dwa z czterech kursów skupiały się na umiejętnościach rolniczych. Pierwszy — poświęcony hodowli koni — objął 2 uczestników z wiosek Bang Huu i Pa Tao. Drugi kurs dotyczył sadzenia jabłoni cukrowych i odbył się w wiosce Pa Tao, gdzie ta uprawa ma znaczenie gospodarcze.

Zawartość merytoryczna kursów hodowlanych obejmowała trzy filary: opiekę nad zwierzętami, profilaktykę chorób oraz uprawę trawy przeznaczonej na pasze. To połączenie wiedzy teoretycznej z praktycznym know-how — uczestnicy nie tylko poznawali zasady biologii czy weterynarii, ale uczyli się konkretnych czynności, które wykonują na co dzień.

Typ kursu	Lokalizacja	Liczba uczestników	Główne zagadnienia
Hodowla koni	Bang Huu, Pa Tao	2	Opieka, profilaktyka chorób, uprawa trawy
Sadzenie jabłoni cukrowych	Pa Tao	liczba nieokreślona	Uprawa i pielęgnacja
Obsługa komputera biurowego	brak danych	liczba nieokreślona	Sprzęt, internet, platformy, usługi online, AI

Kompetencje cyfrowe jako most do nowoczesnej gospodarki

Równie ważny co szkolenia rolnicze był kurs obsługi komputera biurowego. Jego program obejmował obsługę sprzętu, korzystanie z internetu, pracę na platformach cyfrowych, dostęp do usług publicznych online oraz wprowadzenie do sztucznej inteligencji.

Ta kombinacja tematów nie jest przypadkowa. W erze cyfryzacji administracji i biznesu nawet pracownicy sektora rolnego muszą potrafić obsługiwać komputer. Dostęp do usług publicznych online, możliwość złożenia wniosku czy sprawdzenia informacji przez internet — to umiejętności, które wcześniej wymagały osobistej wizyty w urzędzie. Dodatkowo, wiedza o sztucznej inteligencji — choć dla wielu osób abstrakcyjna — staje się coraz bardziej praktyczna: od systemów wspierających decyzje w rolnictwie precyzyjnym po chatboty pomocne w obsłudze klienta.

Metodologia: teoria spotkana z praktyką

Kluczową cechą programu szkoleniowego gminy Bang Mac jest połączenie podejścia teoretycznego z praktycznym. To oznacza, że uczestnicy nie siedzą wyłącznie w klasie przy tablicy — uczą się w terenie, w rzeczywistych warunkach pracy. Dla kursu hodowli koni mogło to oznaczać pracę ze zwierzętami, obserwację ich zachowania i zdrowia. Dla kursu komputerowego — ćwiczenia na rzeczywistych urządzeniach i platformach, które będą używać.

Taka metodologia ma kilka zalet. Po pierwsze, zwiększa zaangażowanie uczestników — uczenie się przez robienie jest bardziej efektywne niż pasywne słuchanie. Po drugie, od razu widać praktyczne zastosowanie wiedzy, co zmotywuje do nauki. Po trzecie, instruktorzy mogą dostosować program do rzeczywistych wyzwań, z którymi mierzą się uczestnicy.

Co to oznacza dla rozwoju lokalnego

Program szkoleniowy gminy Bang Mac ma wyraźny cel strategiczny: rozwój produkcji i poprawa dochodów mniejszości etnicznych zamieszkujących region. To nie jest edukacja dla edukacji — to inwestycja w gospodarkę lokalną.

Kiedy robotnik rolny nauczy się prawidłowo opiekować końmi, zmniejszy straty z powodu chorób zwierząt. Kiedy rolnik pozna techniki sadzenia jabłoni cukrowych, może zwiększyć plony. Kiedy urzędnik nauczy się obsługiwać komputer i platformy cyfrowe, przyspieszy obsługę spraw i zyska możliwość pracy zdalnej.

W skali gminy, jeśli każdy z 114 uczestników podniesie swoją produktywność o zaledwie 10-15%, to suma tych wzrostów tworzy znaczący impuls dla całej gospodarki lokalnej. Dodatkowo, szkolenia mogą być punktem wyjścia do dalszego kształcenia lub przedsiębiorczości — niektórzy uczestnicy mogą otworzyć własne usługi świadczone innym mieszkańcom.

Lekcje dla systemów edukacyjnych

Model wdrażany w gminie Bang Mac zawiera kilka lekcji cennych dla każdego systemu edukacji dorosłych. Po pierwsze, szkolenia powinny być dostosowane do rzeczywistych potrzeb lokalnego rynku pracy — nie ogólne, lecz konkretne. Po drugie, połączenie teorii z praktyką jest kluczowe dla efektywności. Po trzecie, edukacja zawodowa może być narzędziem zmniejszania nierówności — szczególnie dla mniejszości etnicznych i grup marginalizowanych.

W Polsce, gdzie szkolenia zawodowe dla dorosłych rozwijają się dynamicznie, taki model — praktyczny, dostosowany do terenu, wspierany przez władze lokalne — może być inspiracją dla gmin i organizacji pozarządowych planujących własne programy.