Plan Rozwoju

Pozaformalne kształcenie podnosi zarobki. Polska wciąż w tyle

Pracownicy uczący się pozaformalnie zarabiają więcej, ale Polska ma problem z dostępem do szkoleń. Sprawdź bariery i szanse na rozwój kompetencji.

Tomasz Rzepecki · 13 września 2026
Two men engaged in a conversation at an outdoor setting with laptops and notes.
Fot. RDNE Stock project / Pexels · Pexels License

Pozaformalne kształcenie — czyli szkolenia, kursy i webinary poza systemem edukacji formalnej — bezpośrednio wpływa na wysokość zarobków pracowników. Osoby, które inwestują w takie formy nauki, mogą liczyć na wzrost wynagrodzenia średnio o 6,2 proc. w porównaniu z pracownikami, którzy tego nie robią. Dane pochodzą z raportów OECD Employment Outlook i Survey of Adult Skills, co wskazuje na globalny trend potwierdzony badaniami na dużej próbie.

Kto zyskuje finansowo na szkoleniach?

Nie wszystkie kursy przynoszą identyczne korzyści płacowe. Największą premię zarobkową — przekraczającą 8,5 proc. — otrzymują uczestnicy kursów specjalistycznych, które rozwijają umiejętności w konkretnej dziedzinie. Interesujące jest natomiast to, że długość szkolenia nie ma znaczenia dla wysokości wzrostu wynagrodzeń. Pracownicy, którzy ukończyli krótkie kursy, zarabiają tyle samo więcej co ci, którzy uczestniczyli w szkoleniach trwających ponad tydzień.

Format nauki również nie wpływa na różnicę w zarobkach. Kursy prowadzone online i w modelu hybrydowym dają takie same finansowe korzyści jak tradycyjne zajęcia stacjonarne. To ważne odkrycie dla osób, które mają ograniczoną mobilność lub wolą elastyczność w organizacji czasu nauki.

Jak Polska wypada na tle Europy?

Polska znacznie zaostaje za średnią europejską w zakresie uczestnictwa dorosłych w szkoleniach. Wskaźnik uczenia się osób w wieku 25–64 lat wynosi w Polsce 23,5 proc., podczas gdy średnia w krajach Unii Europejskiej sięga 32,1 proc. Różnica ponad 8,5 punktu procentowego oznacza, że prawie jedna trzecia mniej Polaków niż przeciętnie Europejczyka uczy się pozaformalnie.

Dane pochodzą z badania Eurostat LFS przeprowadzonego w 2024 roku i wskazują na systematyczne niedofinansowanie i niedowaloryzowanie edukacji dorosłych w Polsce. To nie jest problem, który pojawił się ostatnio — jest to długotrwały trend wymagający zmian zarówno w polityce edukacyjnej, jak i w postawach pracodawców.

Główne bariery: czas, pieniądze, brak wsparcia

Pracownicy w Polsce napotykają wiele przeszkód w dostępie do szkoleń. Największą barierą jest brak czasu — problem wskazywany przez 42 proc. respondentów. Choć odsetek ten jest niższy od średniej OECD (47,6 proc.), warto zwrócić uwagę na dynamikę zmian. Znaczenie bariery braku czasu wzrosło o 12 punktów procentowych w ciągu ostatniej dekady, co sugeruje, że pracownicy czują się coraz bardziej obciążeni obowiązkami zawodowymi i osobistymi.

Drugą poważną przeszkodą jest brak wsparcia ze strony pracodawców. Polska wyróżnia się tym, że pracownicy tutaj częściej wskazują na niewystarczającą pomoc firm w dostępie do szkoleń niż pracownicy w krajach OECD. To oznacza, że polska gospodarka jeszcze nie w pełni zdaje sobie sprawę z korzyści, jakie płyną z inwestycji w rozwój pracowników.

Trzecią, często niedocenianą barierą jest kwestia finansowa. Aż 46 proc. bezrobotnych nie stać na opłacenie kursów — dane z raportu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP). Ta grupa, która szczególnie potrzebuje podniesienia kwalifikacji, ma najmniejszy dostęp do edukacji.

Bariera dostępuPolskaŚrednia OECDRóżnica
Brak czasu42%47,6%-5,6 pkt. proc.
Wzrost znaczenia braku czasu (dekada)+12 pkt. proc.
Bezrobotni nie stać na kursy46%

Bezpłatne platformy jako rozwiązanie

Akademia PARP to bezpłatna platforma e-learningowa, która próbuje zmniejszyć bariery finansowe. Na dzień 7 września platforma zanotowała ponad 1,03 mln zapisów. Prawie 352 tys. osób ukończyło kursy i otrzymało certyfikat, co świadczy o rzeczywistym zaangażowaniu użytkowników. Ponad 382 tys. osób dokonało pierwszych logowań, a 268 tys. ukończyło przynajmniej jedną lekcję.

Te liczby pokazują, że gdy edukacja jest bezpłatna i dostępna online, zainteresowanie jest wysokie. Jednak sama dostępność nie wystarczy — potrzebna jest zmiana podejścia pracodawców i większa świadomość wartości uczenia się przez całe życie.

Co to oznacza dla Ciebie

Jeśli pracujesz i rozważasz uczestnictwo w szkoleniach, warto wiedzieć, że inwestycja w naukę pozaformalną może przełożyć się na wymierne korzyści finansowe. Format nie ma znaczenia — możesz wybrać kurs online, który będzie pasować do Twojego harmonogramu. Kursy specjalistyczne przynoszą największe korzyści, ale nawet krótkie szkolenia mogą wpłynąć na wysokość zarobków.

Jeśli jesteś pracodawcą, warto rozważyć wsparcie dla pracowników w dostępie do szkoleń. Polska wyróżnia się brakiem takiego wsparcia, a to oznacza, że firmy, które zdecydują się inwestować w edukację zespołu, mogą zyskać przewagę konkurencyjną. Pracownicy, którzy się uczą, są bardziej wartościowi na rynku pracy i mogą przynosić większą wartość dla organizacji.

Jeśli szukasz pracy lub chcesz zmienić zawód, bezpłatne platformy takie jak Akademia PARP mogą być punktem wyjścia. Milion zapisów pokazuje, że to rozwiązanie rzeczywiście funkcjonuje i jest dostępne dla każdego.

Najczęstsze pytania

O ile więcej zarabiają pracownicy uczestniczący w pozaformalnych szkoleniach?

Pracownicy uczący się pozaformalnie zarabiają średnio o 6,2 proc. więcej niż ci, którzy tego nie robią. Największa różnica wynagrodzeń — ponad 8,5 proc. — dotyczy uczestników kursów specjalistycznych.

Jaka jest główna bariera w dostępie do szkoleń w Polsce?

Brak czasu wskazuje 42 proc. pracowników w Polsce. Ta bariera znacznie wzrosła w ciągu ostatniej dekady, a jej znaczenie jest niższe niż średnia OECD (47,6 proc.), ale problem dotyczy coraz więcej osób.

Czy kursy online dają takie same korzyści płacowe co szkolenia stacjonarne?

Tak. Kursy online i hybrydowe przynoszą pracownikom takie same wzrosty wynagrodzeń jak zajęcia prowadzone stacjonarnie.

Ile osób w Polsce uczestniczy w szkoleniach dla dorosłych?

Wskaźnik uczenia się dorosłych (25-64 lata) w Polsce wynosi 23,5 proc., podczas gdy średnia unijnych krajów to 32,1 proc. Polska wyraźnie zaostaje za resztą Europy.

Na podstawie: PulsHR.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.