Szkolenia zawodowe dla mniejszości: jak Wietnam walczy z ubóstwem

Szkolenia zawodowe dla mniejszości etnicznych to jeden z kluczowych narzędzi walki z ubóstwem w Wietnamie — program łączy edukację dorosłych z bezpośrednią pomocą w znalezieniu pracy i uruchomieniu własnego biznesu.

Krajowy Program Docelowy: skala i ambicje

Wietnam realizuje od 2021 roku Krajowy Program Docelowy na lata 2021–2030, którego Projekt 5.3 skoncentrowany jest całkowicie na szkoleniach zawodowych dla mniejszości etnicznych. To nie jest marginalna inicjatywa — skala finansowania i liczba beneficjentów wskazują na priorytet, jaki rząd przypisuje zmniejszeniu nierówności dochodowych między grupami etnicznymi.

Inwestycja obejmuje zarówno bezpośrednie szkolenia, jak i infrastrukturę edukacyjną. Placówki szkoleniowe są modernizowane — otrzymują nowe wyposażenie i infrastrukturę — aby móc oferować edukację na poziomie odpowiadającym potrzebom rynku pracy. Równolegle opracowywane są programy szkoleniowe dostosowane do lokalnych warunków gospodarczych i możliwości zarobkowych.

Nghe An: jak wygląda praktyka na terenie

Region Nghe An stanowi przykład wdrażania programu w praktyce. Rząd centralny przeznaczył tam ponad 205 miliardów VND w latach 2021–2025. Wskaźnik wydatkowania przekroczył 86 procent, co świadczy o zdecydowanym tempie realizacji.

W liczbach konkretnie:

• 6824 pracowników z obszarów defaworyzowanych przeszło szkolenia zawodowe
• 3 placówki szkoleniowe otrzymały inwestycje w infrastrukturę
• 5 placówek wyposażono w nowoczesny sprzęt
• 10 programów szkolenia zawodowego opracowano od podstaw
• Ponad 72 000 osób skorzystało z doradztwa zawodowego

Doradztwo zawodowe to element często niedoceniany, ale kluczowy. Osoby z mniejszości etnicznych, szczególnie z terenów wiejskich, mogą nie wiedzieć, jakie zawody są poszukiwane na rynku, gdzie szukać pracy lub jak założyć własny biznes. Bezpłatna konsultacja z doradcą zawodowym zmienia perspektywę i otwiera możliwości, które wcześniej były niewidoczne.

Bac Ninh: przekroczenie planów jako dowód skuteczności

Bac Ninh wykazuje jeszcze bardziej imponujące wyniki. W latach 2021–2025 szkolenia zawodowe ukończyło 60 042 pracowników mniejszości etnicznych — wynik stanowiący 147,2 procent pierwotnego planu. To nie przypadek, lecz efekt dobrze zaplanowanej strategii i zaangażowania lokalnych władz.

Dodatkowo w ramach Podprojektu 3, Projektu 5, szkolenie przeszło 2915 pracowników. Sukces jest na tyle znaczący, że Bac Ninh planuje kontynuację programu w latach 2026–2031, co oznacza, że inwestycja nie jest jednorazowa, lecz systemowa.

Thai Nguyen: wpływ na zatrudnienie i dochody

Thai Nguyen oferuje wymierny dowód na to, że szkolenia zawodowe przekładają się na rzeczywistą zmianę sytuacji ekonomicznej. W latach 2021–2025 szkolenia zawodowe ukończyło 60 926 pracowników mniejszości etnicznych. Jeszcze ważniejsze — zatrudnienie w tej grupie wzrosło z 375 773 osób w 2021 roku do 406 497 osób w 2025 roku. To wzrost o ponad 30 000 miejsc pracy w ciągu zaledwie czterech lat.

Wskaźnik	2021	2025	Zmiana
Zatrudnieni z mniejszości etnicznych (Thai Nguyen)	375 773	406 497	+30 724 osób
Pracownicy przeszkoleni (Thai Nguyen, lata 2021–2025)	—	60 926	—

Nowe modele biznesu: od tradycji do innowacji

Program nie ogranicza się do szkolenia w tradycyjnych zawodach. Wietnam celowo inwestuje w nowe modele utrzymania, które łączą lokalne zasoby z potencjałem rynkowym:

• Uprawa roślin leczniczych — rosnący rynek produktów naturalnych i ziołowych
• Hodowla zwierząt — produkcja mięsa, mleka i produktów pochodnych
• Przetwórstwo produktów leśnych — dodanie wartości do surowców pochodzących z lasów
• Turystyka doświadczalna — wykorzystanie bogatej kultury i przyrody do przyciągnięcia turystów

Te modele biznesu są szczególnie ważne dla mniejszości etnicznych, ponieważ opierają się na zasobach, które już posiadają lub mogą łatwo nabyć — ziemia, las, tradycyjna wiedza. Szkolenia zawodowe uczą nie tylko techniki produkcji, lecz także podstaw marketingu, sprzedaży i zarządzania biznesem.

Co to oznacza dla dorosłych uczestników programu

Dla osoby dorosłej z mniejszości etnicznej, szczególnie z terenów wiejskich, dostęp do szkolenia zawodowego zmienia trajektorię życiową. Nie chodzi tylko o naukę nowego zawodu — chodzi o wejście do formalnego rynku pracy, gdzie dochody są wyższe i bardziej stabilne niż w rolnictwie subsystencyjnym. Program oferuje również doradztwo zawodowe, które pomaga w wyborze ścieżki kariery dostosowanej do indywidualnych możliwości i lokalnego popytu na pracę.

Równie ważne jest, że szkolenia są bezpłatne — koszt edukacji nie stanowi bariery dla uczestnictwa. Dla osób żyjących w ubóstwie każda złotówka ma znaczenie, dlatego eliminacja opłat szkoleniowych jest warunkiem sine qua non dostępu do edukacji.

Perspektywa długoterminowa: od 2021 do 2030 i dalej

Krajowy Program Docelowy zaplanowany na lata 2021–2030 pokazuje, że Wietnam traktuje redukcję ubóstwa poprzez edukację jako strategię długoterminową, a nie doraźną akcję. Fakt, że regiony takie jak Bac Ninh planują kontynuację w latach 2026–2031, wskazuje na to, że program będzie trwać co najmniej dekadę. To daje czas na zbudowanie systemowych zmian — zarówno w infrastrukturze edukacyjnej, jak i w mentalności społeczności wobec edukacji dorosłych i zmian zawodowych.