Szkolenia online: jak nie paść ofiarą oszustw i wybrać rzetelny kurs
Oszustwa na kursach online dla dorosłych: jak działają schematy sprzedażowe, na co uważać przy zakupie szkolenia i gdzie szukać pomocy. Praktyczne porady.
Rynek kursów online dla dorosłych przyciąga zarówno uczestników pragnących rozwijać swoje umiejętności, jak i oszustów, którzy zarabiają na sprzedawaniu obietnic szybkiego bogactwa bez wysiłku.
Na przykładzie szkoleniowca Dawida Pasternaka, który oferuje kursy z biznesu i zarabiania online, widać skalę problemu: grupa wsparcia dla poszkodowanych przez jego firmę liczy ponad 1300 członków na Facebooku, a UOKiK prowadzi postępowanie na podstawie kilkunastu sygnałów od konsumentów. Problem nie jest incydentem — to systematyczny schemat sprzedażowy, który działa w całej branży edukacji online.
Jak funkcjonuje schemat oszustwa na kursach online?
Typowy scenariusz wygląda następująco: potencjalny kursant zostaje przyciągnięty bezpłatnym webinarem, podczas którego szkoleniowiec prezentuje swoją metodę zarabiania. Webinar jest jednak tylko narzędziem sprzedaży — jego celem jest nakłonienie uczestnika do kupienia płatnego kursu lub subskrypcji.
Pani Julia z relacji opublikowanej przez “Gazetę Wyborczą” zapisała się na bezpłatny webinar Pasternaka. Po paru minutach uzmysłowiła sobie, że nieświadomie zasubskrybowała usługę, a z jej konta zniknęło 190 zł. Podobnie pani Anna zapłaciła 1987 zł za dostęp do narzędzia AI po obejrzeniu prezentacji, ale nie potrafiła osiągnąć tych samych efektów co w demo, nawet wpisując identyczne polecenia.
Kluczowy element schematu to trudność w anulowaniu subskrypcji. Chociaż Pasternak twierdzi, że proces rezygnacji jest “maksymalnie uproszczony” i można go wykonać w panelu kursanta, administratorka grupy wsparcia wyjaśnia: “u tego pana nic się nie da anulować (jakimś może pojedynczym osobom się udało) i dlatego jest ta grupa”. To sugeruje, że mimo oficjalnych deklaracji, praktyka wygląda inaczej.
Jakie są czerwone flagi oszustw na kursach?
| Cecha | Rzetelny kurs | Potencjalne oszustwo |
|---|---|---|
| Warunki subskrypcji | Jasno wyjaśnione przed zakupem | Ukryte w małym druku lub ujawniane dopiero po płatności |
| Możliwość anulowania | Łatwa, bez przeszkód | Utrudniona, wymaga kontaktu z obsługą, której nie ma |
| Gwarancja zwrotu | Wyraźnie określona (np. 30 dni) | Brak lub bardzo krótka |
| Obietnice zarobków | Realistyczne, oparte na doświadczeniu | Obietnice szybkiego bogactwa bez wysiłku |
| Recenzje | Dostępne na niezależnych platformach | Tylko pozytywne opinie na stronie autora |
| Presja sprzedażowa | Minimalna | Intensywna, zachęcanie do dodatkowych kursów |
Co oznacza to dla konsumenta?
Rynek kursów online jest słabo regulowany, a konsumenci mają ograniczone możliwości ochrony — szczególnie gdy szkoleniowcy działają z zagranicy. Pasternak prowadzi biznes z Dubaju, co oznacza, że odzyskanie pieniędzy jest znacznie trudniejsze niż w przypadku firmy zarejestrowanej w Polsce.
UOKiK potwierdził “Wyborczej”, że posiadane kilkanaście sygnałów dotyczących Pasternaka przekaże do prokuratury. Jednak sama procedura może trwać miesiące, a poszkodowani czekają na zwrot pieniędzy w niepewności. Pani Anna, która zapłaciła prawie 2000 zł, musiała szukać pomocy u wielu instytucji i ostatecznie zgłosiła sprawę na policję.
Strategia szkoleniowców: zarabiać na marzeniach
Dawid Pasternak deklaruje, że z jego programów korzysta ponad 7000 aktywnych kursantów, a szkolenia przeszło ponad 30 000 uczestników. Zarabia na sprzedawaniu wiedzy o tym, jak zarabiać — to kwitnący biznes opierający się na marzeniach klientów o bogactwie.
W swoim YouTube’owym poradniku Pasternak wyjaśnia, jak zacząć biznes od zera: znaleźć liderów konkretnej branży, przeanalizować ich model biznesowy, a następnie przez tydzień konsumować wiedzę (głównie z YouTube’a) w danej niszy. Na podstawie tej wiedzy sprzedawać ludziom szkolenia i zarabiać “spore pieniądze”.
Najnowszy kurs Pasternaka promuje pisanie bajek dla dzieci przy użyciu AI: “Nie trzeba mieć talentu graficznego. Nie trzeba pokazywać swojej twarzy. Nowoczesne aplikacje zrobią wszystko za Ciebie”. To jest kluczowe — szkoleniowiec sprzedaje nie swoją wiedzę ani doświadczenie, ale ideę, że każdy może zarabiać bez wysiłku, korzystając z darmowych lub tanich narzędzi.
Jak chronić się przed oszustwami?
Przed zakupem kursu:
- Sprawdź warunki anulowania — jeśli są niejasne lub ukryte, to czerwona flaga
- Poszukaj niezależnych opinii — na Trustpilot, Google Reviews lub grupach na Facebooku
- Weryfikuj kwalifikacje autora — nie tylko jego deklaracje o liczbie uczestników, ale rzeczywiste doświadczenie zawodowe
- Uważaj na bezpłatne webinary — są narzędziem sprzedaży, a nie edukacji
- Nie daj się presji — rzetelne kursy nie naciskają na natychmiastowy zakup
Jeśli już padłeś ofiarą oszustwa:
- Spróbuj anulować usługę samodzielnie w panelu kursanta
- Złóż reklamację do firmy na piśmie
- Zgłoś sprawę do UOKiK i na policję
- Dołącz do grupy wsparcia dla poszkodowanych — mogą Ci pomóc w procedurach
- Rozważ konsultację z prawnikiem specjalizującym się w e-commerce
Rynek edukacji online dla dorosłych ma ogromny potencjał — istnieje wiele rzetelnych kursów i certyfikatów, które rzeczywiście rozwijają umiejętności. Jednak konsument musi być czujny i świadomy, że nie każdy, kto sprzedaje kurs, jest rzeczywistym ekspertem, a obietnice szybkiego bogactwa są najczęściej iluzją.
Najczęstsze pytania
Jak rozpoznać oszustwo na kursach online?
Oszustwa charakteryzują się: bezpłatnymi webinarami, które są tylko narzędziem sprzedaży, niejasnym opisem subskrypcji, trudnością w anulowaniu dostępu oraz obietnicami szybkiego zarobku bez wysiłku. Sprawdź warunki anulowania przed zakupem i poszukaj niezależnych opinii użytkowników.
Co robić, jeśli zapłaciłem za kurs i chcę zwrot pieniędzy?
Najpierw spróbuj anulować usługę samodzielnie w panelu kursanta lub skontaktuj się z obsługą klienta. Jeśli to nie zadziała, złóż reklamację do firmy na piśmie, a następnie zgłoś sprawę do UOKiK i na policję. Dokumentuj całą korespondencję.
Czy mogę odzyskać pieniądze za kurs, jeśli firma działa z zagranicy?
Odzyskanie pieniędzy jest znacznie trudniejsze, gdy firma ma siedzibę za granicą (np. w Dubaju). Mimo to możesz zgłosić sprawę UOKiK, który może przekazać ją prokuraturze. Konsultuj się z adwokatem, aby poznać swoje opcje prawne.
Jakie są znaki rozpoznawcze rzetelnego kursu online?
Rzetelny kurs ma: jasne warunki subskrypcji i anulowania, rzeczywiste recenzje użytkowników na niezależnych platformach, autora z weryfikowalnym doświadczeniem zawodowym (nie tylko deklaracjami), możliwość zwrotu w określonym okresie oraz brak presji sprzedażowej.
Gdzie mogę znaleźć pomoc, jeśli padłem ofiarą oszustwa na kursie?
Zgłoś sprawę do UOKiK (Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów), na policję oraz poszukaj grup wsparcia dla poszkodowanych na mediach społecznościowych. Możesz też skonsultować się z organizacją konsumenckiej lub prawnikiem specjalizującym się w e-commerce.
Na podstawie: Wprost. Tekst opracowany redakcyjnie.